Pies je kupy – dlaczego tak robi i jak go od tego oduczyć?

Koprofagia, czyli zjadanie odchodów przez psa, to zachowanie, które budzi obrzydzenie, ale ma konkretne przyczyny. Może wynikać z problemów zdrowotnych, błędów w żywieniu albo z nawyków behawioralnych. W tym artykule wyjaśniam, dlaczego pies zjada odchody i co możesz zrobić, żeby skutecznie go od tego oduczyć.

Pies je kupy z konkretnych powodów – nigdy ze złośliwości. Koprofagia może być sygnałem niedoborów żywieniowych, choroby, stresu lub po prostu wyuczonym nawykiem. Oduczenie psa od jedzenia odchodów wymaga cierpliwości, ale jest jak najbardziej możliwe. Zacznij od wizyty u weterynarza, popraw dietę, zadbaj o otoczenie i konsekwentnie trenuj pożądane zachowania. Z czasem problem minie – a Twoje spacery znów staną się przyjemne.

Czym jest koprofagia u psów?

Koprofagia to naukowa nazwa na zjadanie kału. U psów jest to zaskakująco częste zjawisko – badania przeprowadzone na University of California wskazują, że nawet 16% psów regularnie je odchody. To nie kaprys ani złośliwość. To zachowanie, które ma swoje źródło w biologii, zdrowiu lub psychice psa.

Warto wiedzieć, że nie każda koprofagia wygląda tak samo. Wyróżniamy trzy jej rodzaje:

• Autokoprofagia – pies zjada własne odchody.
• Koprofagia wewnątrzgatunkowa – pies je kupy innych psów.
• Koprofagia międzygatunkowa – pies zjada odchody innych zwierząt, np. kotów, koni czy krów.

Każdy z tych rodzajów może mieć inne podłoże. Pies, który zjada koci kał z kuwety, robi to z zupełnie innego powodu niż ten, który je własne odchody zaraz po wypróżnieniu.

Dlaczego pies je kupy? Przyczyny zdrowotne

Zanim zaczniesz pracę nad zachowaniem psa, wyklucz problemy zdrowotne. Koprofagia bywa objawem poważnych schorzeń, które wymagają leczenia weterynaryjnego.

Niedobory pokarmowe i problemy z trawieniem

Pies, który nie przyswaja odpowiednio składników odżywczych, instynktownie szuka ich w odchodach. Dzieje się tak najczęściej przy:

• niedoborach witamin z grupy B i witaminy K,
• braku enzymów trawiennych (egzokrynna niewydolność trzustki – EPI),
• złym wchłanianiu jelitowym,
• karmie niskiej jakości, ubogiej w wartości odżywcze.

Choroby ogólnoustrojowe

Koprofagia u psów może towarzyszyć także innym schorzeniom, które wpływają na apetyt i metabolizm:

• cukrzyca – powoduje ciągłe uczucie głodu,
• niedoczynność tarczycy – zaburza gospodarkę hormonalną,
• zespół Cushinga – zwiększa apetyt,
• pasożyty jelitowe – pies jest niedożywiony mimo regularnych posiłków.

Dlatego pierwszym krokiem, gdy pies zjada odchody, powinna być wizyta u weterynarza i podstawowe badania krwi oraz kału.

Przyczyny behawioralne – kiedy to nie choroba, a nawyk

Jeśli weterynarz wykluczył problemy zdrowotne, a pies nadal je kupy, przyczyna jest najprawdopodobniej behawioralna. I tu sprawy się komplikują, bo powodów może być kilka naraz.

Stres, lęk i nuda

Pies, który zostaje sam na długie godziny, nie ma zajęcia i odczuwa lęk separacyjny, może zacząć zjadać własne odchody. To jeden z objawów frustracji i braku stymulacji – podobnie jak niszczenie mebli czy nadmierne szczekanie. Koprofagia staje się wtedy swoistym mechanizmem radzenia sobie ze stresem.

Uczenie się od matki

Suczki instynktownie zjadają odchody swoich szczeniąt, żeby utrzymać legowisko w czystości. Szczenięta obserwują matkę i mogą naśladować to zachowanie. U większości młodych psów koprofagia mija samoistnie, ale u niektórych utrwala się na dłużej. Jeśli Twój szczeniak zjada swoje odchody i chcesz wiedzieć, jak sobie z tym radzić na wczesnym etapie, przeczytaj nasz osobny poradnik: szczeniak zjada swoje odchody.

Szukanie uwagi właściciela

Niektóre psy szybko uczą się, że zjedzenie kupy wywołuje natychmiastową reakcję opiekuna – krzyk, podbieganie, zabieranie. Dla psa, który czuje się ignorowany, nawet negatywna uwaga jest lepsza niż żadna. Paradoksalnie, im bardziej reagujesz, tym bardziej utrwalasz to zachowanie.

Strach przed karą

Pies, który był karany za załatwianie się w domu, może zjadać własne odchody, żeby „usunąć dowody". To częsty i smutny skutek stosowania kar za fizjologiczne potrzeby. Pies nie rozumie, że kara dotyczy miejsca – rozumie tylko, że obecność kup oznacza kłopoty.

Atrakcyjny zapach odchodów

Niestrawione resztki pokarmu w odchodach – zarówno własnych, jak i innych zwierząt – mogą być dla psa po prostu apetyczne. Dotyczy to szczególnie kocich odchodów (bogate w białko) oraz odchodów zwierząt karmionych surową dietą BARF. Jeśli Twój pies wyjada głównie z kuwety, przeczytaj osobny artykuł o tym, dlaczego pies je kupy kota i jak go od tego oduczyć.

Jak oduczyć psa jedzenia kup? Skuteczne metody

Oduczenie psa od koprofagii wymaga cierpliwości i pracy na kilku frontach jednocześnie. Nie ma jednego magicznego triku – potrzebne jest podejście łączące zdrowie, dietę, otoczenie i trening.

Krok 1: wizyta u weterynarza

Zacznij od wykluczenia przyczyn medycznych. Poproś weterynarza o:

• morfologię i biochemię krwi,
• badanie kału w kierunku pasożytów,
• ocenę funkcji trzustki (jeśli pies ma luźne, tłuste stolce).

Krok 2: zmiana diety

Przejdź na karmę wysokiej jakości, bogatą w łatwo przyswajalne białko i tłuszcze. Rozważ dodanie do posiłków:

• enzymów trawiennych – pomagają w pełnym trawieniu pokarmu,
• probiotyków – wspierają florę bakteryjną jelit,
• kawałków surowego ananasa lub dyni – zmieniają smak odchodów na nieatrakcyjny dla psa.

Częstsze podawanie mniejszych porcji też pomaga – pies lepiej trawi pokarm i produkuje mniej „interesujące" odchody.

Krok 3: zarządzanie otoczeniem

To najprostsza i najskuteczniejsza metoda zapobiegawcza – po prostu nie dawaj psu okazji:

• sprzątaj odchody natychmiast po wypróżnieniu, zarówno w domu, jak i na spacerze,
• jeśli masz kota, umieść kuwetę w miejscu niedostępnym dla psa,
• na spacerze trzymaj psa na smyczy w miejscach, gdzie mogą leżeć odchody innych zwierząt.

Krok 4: trening i modyfikacja zachowania

Naucz psa komendy „zostaw to" i „do mnie". Ćwicz je najpierw w domu, bez rozpraszaczy, a potem stopniowo przenoś na spacery. Gdy pies zignoruje odchody na Twoje polecenie, natychmiast go nagródź – smaczkiem, pochwałą, zabawą.

Ważna zasada: nigdy nie karz psa za zjedzenie odchodów. Kara zwiększa stres, a stres nasila koprofagię. Wchodzisz wtedy w błędne koło, z którego trudno się wydostać. Jeśli Twój pies zjada na spacerach nie tylko odchody, ale też śmieci, resztki jedzenia i inne rzeczy z ziemi, przeczytaj nasz poradnik: pies zjada wszystko na spacerze – jak go od tego oduczyć.

Krok 5: stymulacja fizyczna i umysłowa

Znudzony pies to pies szukający sobie zajęcia – a jedzenie kup bywa jednym z nich. Zadbaj o:

• regularne i urozmaicone spacery (nie tylko „na szybko wokół bloku"),
• zabawki interaktywne i maty węchowe,
• ćwiczenia posłuszeństwa i sztuczki – angażują umysł psa,
• zabawy z szarpaniem, aportowaniem lub tropieniem smakołyków.

Kiedy zgłosić się do behawiorysty?

Jeśli koprofagia utrzymuje się mimo zmiany diety, regularnego sprzątania i treningu, warto skonsultować się z certyfikowanym behawiorystą psów. Szczególnie wtedy, gdy:

• pies zjada odchody kompulsywnie, w każdej możliwej sytuacji,
• zachowanie nasiliło się nagle, bez widocznej przyczyny,
• towarzyszy mu inne niepokojące zachowanie (agresja, lęk, apatia).

Behawiorysta pomoże zidentyfikować głębsze przyczyny i opracować indywidualny plan pracy z psem. Psi behawiorysta ze szkola-doberman.pl udziela konsultacji związanych ze szkoleniem psów które zjadają kupy - zapisy na konsultacje odbywają się przez stronę https://www.szkola-doberman.pl/kontakt/